Safranbolu Konaklama Tesislerinin Değer / Fiyat Bağlamında İncelenmesi

İbrahim Canbulat

 

SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU’nu tartışmaya devam ediyorum. Bu yazıda Safranbolu’daki konaklama işletmelerinin fiyatlarını tartışmak istiyorum.

Raporda “– Safranbolu’da turizm işletmeleri turistlerin kalış süresini uzatmak istiyorlarsa, işletmelerin 2.3.4. gün ikramı, %50 indirimler şeklinde promosyonlar uygulanmalıdır.”1 denilmektedir.

Bu amaçla booking.com Safranbolu otelleri sayfasında Ağustos 2014 ayı hafta içi fiyatları kullanacağım. Safranbolu’da booking.com portaline kayıtlı 50’nin üzerinde konaklama tesisi bulunmaktadır. Örneklediğim gün bu otellerin 50 tanesi rezervasyona açık bulunuyordu. booking.com fiyatları çift kişilik standart oda (kahvaltı içinde) olarak seçilmiştir.2

Uçhisar

Burada görüleceği gibi Safranbolu’da 2 kişi için oda ve kahvaltı olarak fiyatlar 20€ ile 110€ arasında değişmektedir. Bir bakıma farklı sosyal harcama grupları Safranbolu’da bütçelerine uygun yer bulabilmektedirler. Histogramın normal dağılıma yakın bir eğilim göstermesi istatistiki sonuçlar için de güven vermektedir. Oda fiyatlarının ortalaması (mean) 55,37€, en çok görülen fiyat (mode) 50€ ve medianı ise 54€’dur. Pozitif yatıklık (skew) görülmesi yüksek fiyatlı otellerin ana yığılımdan uzaklaştıkça seyrelmesinden kaynaklanmaktadır.

Ben genellikle “bench marking” yapmak için Kapadokya verilerini baz alırım. Orası da UNESCO Miras Alanıdır, orada kültür turizmi yapılmaktadır ve orada da deniz yoktur. Aşağıda Ortahisar’la ilgili verileri bulacaksınız. Ortahisar’da da en çok görülen fiyat 50€ olmasına karşın ortalama fiyat (mean) 69,71€ ile Safranbolu’nun %26 üzerinde ve median ise 63€’dur. Ortahisar’da da görülen pozitif yatıklığın nedeni ana gruptan epey kopuk lüks otellerin uyguladıkları fiyatlardır. Safranbolu’da görülen en yüksek fiyat 110€ iken Ortahisar’da bunun %55 üzerinde 170€’ fiyat uygulayan bir otel göze çarpmaktadır.

Ortahisar Fiyatlar-1

Analizime kaynak oluşturan diğer bir çalışma ise yine booking.com değerlendirmeleri üzerinden oluşturduğum değer / fiyat dağılımıdır. Listede göreceğiniz birinci kolon yine DBL BB fiyatlar, ikinci kolondakiler ise konukların konaklama yaptıktan sonra ödedikleri fiyata karşın elde ettikleri değere verdikleri notlardır. Öncelikle Safranbolu ortalaması olan olan 7,7 booking.com tanımlamasıyla “iyi”dir. Türker3 de değeri en yüksek not 10 olarak hesaplanırsa 7,9 bulmuştu. Bu nedenle hemen, Safranbolu’daki otellerin genelde iyi değerde hizmet verdiklerinin altını çizmek istiyorum. Minimum değer 5,5 (Kadıoğlu), maksimum değer ise 9,5’dir (Dadibra). Mode 8,15 olarak görülmektedir.

Fiyat Değer
Kadıoğlu

55

5,5

Uz

50

5,6

Sultan saray

46,5

5,8

Zalifre

75

6,1

Turgut Reis

40

6,4

Gülen

55

6,5

Arpacı

60

6,5

Bağlar Saray

79

6,7

Asmalı

53

6,8

Y. Çeşmeli

60

6,9

Havuzlu Asmazlar

65

7

Paşa Mustafa

20

7,4

Yıldız Konak

25

7,5

İmren

80

7,5

Yıldız Sarı Konak

25

7,7

Asmazlar

68

7,7

Kayra

42,5

7,8

Tabag Ahmet bey

37

8

Kahveci

60

8

Bastoncu

45

8,1

Diamond Park

52

8,1

Gülevi

100

8,1

Efe Guest House

30

8,2

Çeşmeli

65

8,2

Leyla Hanım

95

8,2

Sayınlar

42

8,3

Gökçüoğlu

72

8,3

Yorgancıoğlu

42

8,4

Selvili

55

8,4

Safir

56

8,4

Arif Bey

35

8,5

Asya

40

8,5

Safran

110

8,6

Aygür

53,11

8,8

Çamlıca

30

8,9

Mehveş Hanım

70

8,9

Yıldız Backpacker

21

9,1

Dadibra

65

9,5

mean 54,5818421052631 7,7078947368421
median 7,5
mode 8,15

 

Safranbolu Değerler-2

Ayrıca fiyat ve fayda arasında bir ilişki olup olmadığını araştırdım. İzleyen grafikte bu dağılımı göreceksiniz. Hiç bir ilişki bulamadım. Bu noktadan, faydanın fiyat düzeyinden bağımsız olarak değerlendirildiğini gördüm. Yani konuk bütçesine uygun olan bir otel seçmekte ve başarılı bir şekilde ödediği fiyatın karşılığında ne düzeyde bir hizmet aldığını değerlendirmektedir. En düşük fiyat grubunda olan bir otel (Yıldız Backpacker) en yüksek değer notlarından birine sahiptir.

Safranbolu Değerler-3

Bu dağılıma göre daha ucuz olan otelin daha tatmin edici olmaması yanında daha pahalı bir otelinde hizmet kalitesinin görece daha iyi olduğu sonucuna ulaşılamamaktadır. Her fiyat grubunun kendi sosyal harcama grubu olduğu gibi, her sosyal harcama grubununda beklentilerinin farklı olduğu anlamını çıkarabiliriz. Değerleri oluşturan özellikler ve konuk beklentileri oldukça karmaşık sistemlerdir. Geçmiş 8 yılda değer algılamasının ülkeden ülkeye, yaş grubundan yaş grubuna ve farklı sosyal harcama gruplarında değişik olduğu sonucuna vardım. Zaten bugün otel işletmecileri yoğun olarak bu alanda çalışma yapmakta ardı ardına makaleler yayınlanmaktadırlar.

Benim özellikle meslektaşlarıma önerim öncelikle kendi işletmelerini doğru konumlandırmaları ve aynı konumda olan diğer otellerle “bench marking” yapmalarıdır. Her fiyat kategorisinin başarılı otelleri olduğu gibi başarısız otelleri de vardır. O fiyat kategorisi bağlamında değer yaratamıyorlarsa, ya fiyat düşürerek daha alt gruba taşınacaklar, ya hizmet çeşitlendirmesi ve niteliğini artırarak yüksek değerlere ulaşacaklar ya da sürdürülememezlik girdabında kaybolacaklardır.

Gelelim, bu üç yazıyı kaleme alma nedeni olan rapora, sanki Safranbolu otelcileri fiyatlarını aşağı çekseler, promosyonlar yapsalar, uzun konaklama indirimleri yapsalar konaklama süreleri uzayacak oteller dolacakmış gibi yanlış ve yanıltıcı bir algıya kapılmışlardır. Hemen belirtmeliyim, Avrupa’da kültür turistinin ortalama kanaklama süresi de yalnızca 1.9 gündür3. Safranbolu’da ise bu 1.65 idi4. Bu nedenle raporun en önemli zafiyetinin çalıştay katılımcılarırın, çok yüzeysel yaklaşımlarla derlenen semptomlara yine hemen ilk akla geliveren çözümlerle yaklaşmak kolaycılığına kapılmış olduklarını düşünüyorum.

________________________________

1 Gerçekte bunların hepsi Safranbolu’da uygulanmıştır ve uygulanmaktadır. OTA işletmeleri ve kullandıkları proğramlar bu tip promosyonlar için çok gelişmiş modüller sağlamaktadır.

2 Bu fiyatlar booking.com’un en az %15 acente komisyonunu da içermektedir.

3 Canbulat, İ. Ibn Battuta Yolu – Anadolu’nun Ortaçağına Yolculuk, TÜRSAB Kültür Turizmi Proje Yarışması, Safranbolu, Eylül 2006.

4 Türker, N. SAFRANBOLU’DA TURİZM: TURİZMİN GELİŞMESİ, TURİSTİK TALEBİN YAPISI, SORUNLAR, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE GELECEKTEN BEKLENTİLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA, Z.K.Ü. Safranbolu Meslek YüksekokuluTurizm İşletmeciliği Programı, Safranbolu, Ocak 2006

Advertisements

Konaklama İşletmelerinin Denetlenmesi ve Bir Denetlenme Hikayesi

İbrahim Canbulat

SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU’nu tartışmaya devam ediyorum.1 Bu yazıda ise raporun üç ayrı yerinde geçen denetleme sorununu tartışmak istiyorum. Dün yayınladığım yazıyı okuyanlar, konaklama işletmelerinde en önemli denetlemeyi konukların kendilerinin yapmakta olduğu yönündeki görüşümü biliyorlar. Bu bağlamda yılda 250 bin kadar kişi tarafından denetlenmekte ve sonuçlarının sosyal medyada paylaşılmakta olduğunu  bir kez daha anımsatmak istiyorum.

Konaklama işletmelerinin arasında rekabet olması kaçınılmazdır ve sağlıklıdır da. Ancak, en önemli rekabet 3 yıldızlı kent otelleriyle konak oteller arasında olandır. Yine önceki yazımı okuyanlar, 8 yıllık otelcilik deneyim olduğunu hatırlayacaklardır. Son yıllarda artık hızını kaybetmiş olmakla birlikte, “konak otellerin ısıtılmadığı; soğuk olduğu” şeklindeki ise en sık rasladığımız algı oluşturma saldırısıdır. Geçen dönemlerde özellikle 3 yıldızlı otellerin birinin işletmecisi Safranbolu Sanayi ve Ticaret Odası YK Başkanı olunca bu rekabet kuvveden fiile de taşınmıştı. Sonuçta, SSTO’nun toplantılarında denetleme sorunu sıkça gündeme getirilmeye başladı, ardından da oluşturulan 5-6 kişilik ekipler tarafından denetlenir olduk. Böyle bir denetlemeyi Gülevi Safranbolu da yaşadı. Bu konuya daha sonra döneceğim.

Ancak şimdi, dün listelediğin booking.com ve tripadvisor.com değerlendirmelerinde, Safranbolu’da yatak kapasitesinin yaklaşık üçte birini sağlayan 3 yıldızlı kent otellerinin not ortalamasını vermek istiyorum. Bunlar: Zalifre Otel, Uz Otel, Çelik Palas Otel, Bağlar Saray ve Diamond Park Otel’dir. Bu işletmelerin konuk değerlendirme puanlarının ortalaması:

booking.com: 7,4 (tam 10 üzerinden)2

tripadvisor.com: 3,7 (tam 5 üzerinden)3
Buna göre göre 3 yıldızlı kent otellerinin konuk değerlendirme not ortalamalarının genel ortalamalara oranı:
booking.com: 7,4 / 8
tripadvisor.com: 3,7/ 4,2
bulunmaktadır ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca sıkıca denetlenmekte olan 3 yıldızlı kent otelleri her iki sitede de ortalamanın altında konumlanmaktadır.

Dönelim Gülevi Safranbolu’nun denetlenmesi hikayesine…

Günün birinde aralarında İlçe Emniyet Müdürlüğü, Belediye, Maliye, SSTO denetçilerinin ve başlarında bir ziraat mühendisinin bulunduğu heyet tarafından -önceden haber verilmeksizin- denetlendik. Ziraat mühendisi olan başkan katlara çıkarken, ayakkabılarını çıkarmak zorunda olmadığını söylediğimizde şaşırdı. Aslında Gül ve ben Gülevi Safranbolu projesi başlamadan önce oldukça sık konak otellerde kalmış ve ayakkabı çıkarmanın konukları rahatsız etmekte olduğunu deneyimlerimizle görmüştük. Bu olumsuz görüşlere sosyal medya da raslanmaktadır. Bunun sonucu olarak, restorasyonlarımızda spor salonlarında kullanılan dayanıklı bir ahşap cilasını kullanmıştık. Geçen zaman içinde bunun ne denli doğru bir uygulama olduğuna inancımız artmış bulunuyor. Gülevi Safranbolu’nın tüm döşemeleri hergün düzenli olarak süpürülüyor ve paspas yapılıyor. Denetleme sonrası ziraat mühendisi olan başkan olumsuz bulduğu iki noktayı daha not etti:
“Konaklarımızın her iç kapısı diğerinden farklıydı. Kent otellerine bakıp standart otel kapıların nasıl olması gerektiğini görmeliydik.” Diğeri ise “genel tuvaletlerde kullandığımız bir kullanımlık pamuk el havlularına bir anlam verememiş; neden kağıt havlu kullanmadığımıza” takılmıştı. Kendisiyle tartışmaya girmemeyi tercih etmiş; 220 yaşında bulunan konaklarımızın hala yaşayan yapı elemanlarının yaşamlarını özenerek nasıl uzatmakta olduğumuzu ve tek kullanımlık kumaş havluların önde gelen lüks otellerde yaygın olarak kullanılmakta olduğunu kendisine söylemeyi gereksiz bulmuştuk.

Sonuçta denetleme raporunun bize bırakılan kopyasından, tüm diğer mali, güvenlik, yangın vb konularda sorun olmadığını buna karşın “Oldukça temiz” olduğumuzu öğrendik. “Oldukça temiz”in ne anlama geldiğini hala anlayabilmiş değiliz.

____________________________________

1 https://gulevisafranbolu.wordpress.com/2014/07/27/safranboluda-bulunan-otel-ve-pansiyonlarin-

sosyal-medya-verileri-isiginda-degerlendirilmesi/

2 Çelik Palas Otel’in booking.com değerlendirmesi bulunmamaktadır.

3 Uz Otel BB olarak sınıflandırılmaktadır.

Safranbolu’da Bulunan Otel ve Pansiyonların Sosyal Medya Verileri Işığında Değerlendirilmesi

İbrahim Canbulat

 

“SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU” yayınlandı ve sosyal medya üzerinden kamu oyuyla paylaşıldı. Raporu çok dikkatli bir şekilde inceledim. Safranbolu’da 8 yıldır otelcilik yapıyor olmam nedeniyle raporda konaklama işletmeleriyle ilgili saptamaları hemen irdelemek ve görüşlerimi kamuoyuyla paylaşma gereği gördüm.

Öncelikle 2005 yılında GüleviSafranbolu olarak sponsorluğunu yaptığımız Asst. Doç. Dr. Nuray Türker’in SAFRANBOLU’DA TURİZM: TURİZMİN GELİŞMESİ, TURİSTİK TALEBİN YAPISI, SORUNLAR, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE GELECEKTEN BEKLENTİLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA1 başlıklı raporundan önemli bir ayrıntıyı alıntılamak istiyorum. 12 aya yayılan ve 557 denekle yapılan anket ve görüşmeler sonucunda:

“Tablo 34 : Safranbolu’daki Hizmetlerden Memnuniyet Düzeyi

HİZMETLER

Çok iyi

Oldukça iyi

Kararsız

Fena değil

Kötü

Cevapsız

TOPLAM

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

n

%

Oda hizmetleri

183

33

221

40

34

6

68

12

12

2

39

7

557

100

Restoran hizmetleri

169

30

233

42

39

7

70

13

7

1

39

7

557

100

Yemek kalitesi

169

30

217

39

44

8

72

13

12

2

43

8

557

100

Personelin hizmet kalitesi

193

35

226

41

37

6

51

9

5

1

45

8

557

100

Yerli halkın davranışları

237

43

179

32

49

9

40

7

8

1

44

8

557

100

Satıcıların davranışları

195

35

207

37

44

8

38

7

15

3

58

10

557

100

Güvenlik

157

28

179

32

87

16

45

8

8

1

81

15

557

100

Şehrin düzeni, altyapı, ulaşım, belediye hizmetleri

75

13

110

20

133

24

82

15

63

11

94

17

557

100

Eğlence

66

12

98

18

138

25

100

18

47

8

108

19

557

100

Günlük geziler

110

20

181

33

75

13

57

10

10

2

124

22

557

100

Tablo 34, Safranbolu’daki hizmetlerden memnuniyet düzeyini göstermektedir. Buna göre; ziyaretçilerin % 33’ü oda hizmetlerini çok iyi bulurken; % 34’ü oda hizmetlerinin oldukça iyi olduğunu ifade etmişlerdir. Yine ziyaretçilerin % 30’u yemek hizmetlerinin çok iyi, % 42’si ise oldukça iyi olduğunu ifade etmişlerdir. Benzer şekilde ziyaretçilerin % 30’u yemek kalitesini çok iyi, % 39’u ise oldukça iyi bulmuşlardır. Ziyaretçiler, tesis personelinin sunduğu hizmetlerden de memnundurlar. % 35’i personelin hizmet kalitesini çok iyi, % 41’i ise oldukça iyi bulmaktadır.”

denilmekteydi. Bilimsel titizliğine kesinlikle inandığım rapor konukların Safranbolu’da bulunan işletmelerden aldıkları hizmetlerle ilgili olumlu izlenimlere sahip bulunmaktaydı.

Bugün ise değerlendirmelerime dayanak olarak sosyal medyayı kullanmak durumundayım. Son yıllarda tüm turizm işletmeleri sosyal medyada yer alan değerlendirmelerin olumlu ya da olumsuz etkisi altındadır. Ben iki web sitesinin verilerini kullanacağım. Birincisi şu anda Türkiye’de en yüksek sayıda rezervasyona aracılık yapan booking.com ve dünyanın en büyük turizm portalı olan tripadvisor.com’dur. booking.com konaklama yapan konuklardan 6 kategoride 10 üzerinden puanlama yapmalarını istemekte, ayrıca görüşlerini yazdılarsa paylaşmaktadır. Ancak bu verileri en az 5 değerlendirmeye ulaşıldığında sitesinde paylaşmaktadır. tripadvisor.com ise yine 6 kategoride 5 tam puan üzerinden sınıflandırma yapmaktadır. tripadvisor.com’un en çok eleştirilen yönü kişilerin bu sitede konaklama yapıp yapmadıklarını denetleyememesidir. Bu nedenle değerlendirmelerin, işletmelerin pozitiv ve rakiplerin negativ manüpülasyonlarına açık olduğu aşikardır. Ancak bu zafiyet değerlendirmelerin sayısı artıkça önemsiz olmaktadır. tripadvisor.com kendi belirlediği özelliklere göre işletmeleri otel ya da pansiyon (BB: bed & breakfast) olarak ikiye ayırmaktadır. tripadvisor.com, booking.com’un aksine işletme tek bir değerlendirme alsa bile bunu sitesine taşımakta buna karşın işletmeleri algoritması pek de bilinmeyen bir mantığa göre sıralamaktadır. Buna karşın booking.com işletmelerin tamamını tek bir sınıfta toplamaktadır.

27 Temmuz 2014 günü verilerini ilişik 3 tabloda bulabilirsiniz. booking.com listesinde

bulunan ve 5 ve üzeri değerlendirme almış 42 işletmenin 10 tam puan üzerinden ortalama notu 8’dir . tripadvisor.com oteller listesinde bulunan 15 otelin ise not ortalaması 5 tam puan üzerinden 4,1 ve pansiyonlar listesinde bulunan 33 işletmenin ortalama notu ise 4,3’dür.

Özet olarak bu bulgular ışığında Safranbolu’da bulunan konaklama işletmelerini sorumlu tutmak bilimsel tabana sahip gözükmemektedir. Öte yandan “- Temizlik sorunu; Bazı pansiyonlar işletme ve temizlik konularında oldukça yetersizdir. Denetimlerinin yapılarak gerekirse kapatılması yoluna gidilmelidir.” saptaması da dayanaksızdır. Safranbolu’da bulunan pansiyonların tripadvisor.com değerlendirmelerine göre otellerden daha tatmin edici görülmektedirler.

booking.com için:

http://www.booking.com/searchresults.html? src=index&nflt=&ss_raw=safranbolu&error_url=http%3A%2F%2Fwww.booking.com %2Findex.tr.html%3Fsid%3D841b66d77a85df9e7bf3576e7d8033c3%3Bdcid %3D1%3B&dcid=1&lang=tr&sid=841b66d77a85df9e7bf3576e7d8033c3&si=ai%2Cco %2Cci%2Cre%2Cdi&ss=Safranbolu%2C+Karadeniz+Bölgesi%2C +Türkiye&idf=on&interval_of_time=any&flex_checkin_year_month=any&no_rooms=1&gro up_adults=2&group_children=0&dest_type=city&dest_id=-768538&ac_pageview_id=b704 669fdee40011&ac_position=0&ac_langcode=tr&ac_suggestion_list_length=5

tripadvisor.com için:

http://www.tripadvisor.com/Tourism-g298009-Safranbolu-Vacations.html

_______________________________________________________________

1 ibrahim@canbulat.com.tr adresime yönlendireceğiniz bir ileti ile benden isteyebilirsiniz.

booking.com

Raşitler Bağ Evi

9,7

Dadibra Konak Hotel

9,6

Paçacıoğlu Konak

9,3

Mehveş Hanım Konağı

9,1

Gülevi Safranbolu

9

Safran Konak

8,9

Leyla Hanım Konağı

8,9

Gökçüoğlu Konağı

8,7

Arifbey Konak Hotel

8,7

Selvili Köşk

8,6

Kahveciler Konağı

8,6

Yıldız Backpacker

8,6

Çakıroğlu Konağı

8,5

Çamlıca Konağı

8,5

Safir Konak

8,4

Diamond Park

8,4

Bastoncu

8,3

Aygür Hotel

8,3

İmren Lokum Konak

8,3

Tabag Ahmet Bey Konağu

8,3

Çaşmeli Konak

8,2

Asya Konak

8,2

Havuzlu Asmazlar Konağı

8,1

Sayınlar Hotel

8

Yorgancıoğlu Konak

8

Hotel Kayra

7,8

Bağlar Saray Hotel

7,7

Yıldız Sarı Konak Hotel

7,7

Asmazlar Bağ Evi

7,6

Yeni Çeşmeli Konak

7,4

Asmalı Konak Hotel

7,4

Zalifre Hotel

7,3

Arpacıoğlu Hotel

7,3

Yıldız Konak Pension

7,3

Paşa Mustafa Konağı

7

Kardelen Konakları

6,7

Turgut Reis Konak

6,6

Gülen Konak

6,3

Kadıoğlu Şehzade Konağı

6,3

Sultan Saray Hotel

6,2

Uz Hotel

6,1

ortalama

7,9975609756

 

tripadvisor.com Hotels

Paçacıoğlu Bağ Evi

5

Aygür Hotel

5

Gülevi Safranbolu

4,5

Leyla Hanım Konağı

4,5

Safir Konak

4,5

Hotel Kayra

4,5

Çeşmeli Konak

4

Diamond Park Hotel

4

Bağlar Saray Hotel

4

Kardelen Konakları

4

Cinci Han Hotel

4

Zalifre Hotel

4

Kadıoğlu Şehzade Konak

3,5

Çelik Palas Hotel

3,5

Hatice Hanım Konağı

3

ortalama

4,1333333333

 

tripadvisor.com Bed & Breakfast

Raşitler Bağ Evi

5

Mehveş Hanım Konağı

5

İmren Lokum Konak

5

Havuzlu Asmazlar Konağı

5

Gökçüoğlu Konağı

5

Tabag Ahmet Bey House

5

Safranbolu Hotel

5

Deligözler Bağ Evi

5

Akçe Konak

4,5

Yıldız Konak Pansion

4,5

Efe Guest House

4,5

Selvili Köşk

4,5

Çamlıca Konağı

4,5

Asmalı Konak

4,5

Arifbey Konak Hotel

4,5

Yıldız Sarı Konak Hotel

4,5

Asya Konak

4,5

Güney Konak

4,5

Asmazlar Bağ Evi

4,5

Bastoncu Pension

4

Kahveciler Konağı

4

Çakıroğlu Konak

4

Arpacıoğlu Konağı

4

Yedekçioğlu Konağı

4

Uygulama Oteli

4

Paşa Konağı

4

Kalafatoğlu

4

Öğretmen Evi

4

Ebrulu Konak

3,5

Sayınlar Hotel

3,5

Hotel Uz

3

Kilimli Hotel

3

Turgut Reis Konak Hotel

2,5

ortalama

4,2727272727

_________________________________________________________________________ 

SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBU

RAPORU

26 Temmuz 2014, 12:55

Prof. Dr. Ahmet GÜRBÜZ

Safranbolu Turizm Fakültesi Dekanı

SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI
MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBURAPORU

Safranbolu turizmine yönelik programlar geliştirmede iletişim ve bilgi alışverişi sağlamak; turizme yönelik deneyim, bilgi ve bakış açılarını paylaşmak; geçmiş tecrübelerden öğrenilen dersleri ve gelecekteki etkili uygulamalara taşımak; ulusal ve uluslararası düzeyde stratejilerin ve projelerin tasarımında ve uygulanmasında işbirliği geliştirmek amaçları ile 22 Nisan 2014 tarihinde Karabük Üniversitesi Safranbolu Turizm Fakültesi’nde gerçekleştirilen “Safranbolu Turizm Paydaşları Çalıştayı” kapsamında Merkezi ve Kırsal Turizm Mekan Yönetimi Grubu şu tespit ve önerilerde bulunmuştur:

– Turizm ile ilgili danışmanlık hizmetleri yetersizdir. Bu bağlamda turizm danışma büroları sayıca artırılmalıdır. Safranbolu turizmine yakışır bir Turizm Danışma Bürosu hizmet binası inşası planlama çalışmalarına alınmalıdır.
– Safranbolu turizmine yönelik planlama çalışmalarında konaklarda verilen hizmetlere yönelik standartlar oluşturulmalıdır.
– Safranbolu turizmi yerli turistler boyutunda arzu edilen başarıyı sağlamıştır. Yabancı turistler düzeyinde de başarı sağlanmak isteniyorsa yurtdışı turizm fuarlarına katılım önemsenmelidir. Ancak,fuarlarda gereksiz broşür dağıtımından kaçınılmalıdır.
– Safranbolu turizminde kültürel etkinlikler yetersizdir. Halkın ve ulusal basının katılımıyla Altın Safran Belgesel Film Festivali’nin yanı sıra bağbozumu, çavuş üzümü, ve safran hasadı gibi halkın katılımını sağlayacak yeni etkinlikler düzenlenmelidir.
– Turizm koordinasyon kurulu gibi tüm paydaşların katılımıyla oluşturulan turizmin geniş bir perspektifle değerlendirildiği(sorunlar, çözümler, hizmet standardı, denetim vb) bir üst danışma kurulun oluşturulması turizme yönelik çalışmaları verimli kılacaktır.
– Safranbolu turizminin çeşitlendirilmesi adına yapılan faaliyetler, kültür turizminin gölgesinde kalmaktadır. Safranbolu tanıtılırken sadece evleri ve lokumu ile tanıtılıyor. Oysaki Safranbolu’nun daha birçok değeri bulunmaktadır. İnce Kaya Su Kemeri, Kristal Teras, kaya mezarları ve kanyonlar bunlardan bazılarıdır.

– Bağlar bölgesi turizm planlama çalışmalarına mutlaka dahil edilmelidir.
– Safranbolu turizmine yönelik yürütme ve denetim çalışmalarında Valilik, Kaymakamlık ve Belediye bu işi daha çok sahiplenmedir. Özel sektörde turizme gereken desteği sağlamalıdır.
– Belediye belgeli turizm işletmelerin denetimlerini belediye, Turizm işletme belgeli işletmeleri Karabük İl Kültür veTurizm Müdürlüğü yapmaktadır. Bu durum kurumlar arasında denetim boyutunda uyumsuzluk oluşturmaktadır.
– Turistlerden gelen şikayetler direkt turizm danışmaya verilmekte ya da e- mail olarak turizm danışmaya gönderilmekte ise de turizm danışmanın şikayetler ve denetimler konusunda yaptırımı bulunmamaktadır. Şikayetler ilgili mercilere iletilmekte ise de çoğunlukla sonuçsuz kalmaktadır.
– Safranbolu turizmine yönelik yatırım yapacak yatırımcılar,teşviklerle (indirimli elektrik kullanımı vb.) daha çok desteklenmelidir.
– İl Özel İdare tarafından ayrılan turizm faaliyetlerine ayrılan ödenek yetersiz kalmaktadır.
– Sivil Toplum Kuruluşlarının hazırladığı ve uygulamak için resmi kurumlara müracaat ettiği planlar göz ardı edilmemeli veSivil Toplum Kuruluşlarının turizme katılımı sağlanmalıdır.
– Safranbolu turizmine yönelik bilimsel verilerin kamu kurumlarından toplanmasında sıkıntılar yaşanmaktadır.
– Safranbolu’da turizm sezonu 12 ay olabilmektedir. Bununla birlikte, yaz aylarında özellikle yerli ve yabancı turist sayılarında artış görülmektir. Hafta sonları ve bayram tatillerinde yerli turist sayısı bütünyıla oranla daha fazladır. Yerli turistler daha çok hafta sonları 1 gece konaklamalı seyahatleri tercih etmektedirler.
– Safranbolu’yu gezen turistler Turizm Danışmadan Safranbolu Rehberi almaktadırlar. Ancak rehber broşür niteliğindedir. Turistler Safranbolu’ya ait kitap almak istediklerinde alabilecekleri kitap yok denecek kadar azdır. Kaymakamlığımızca satışı da yapılacak şekilde Müze Kent Safranbolu kitabı tarzında İngilizce, Türkçe kitap hazırlanıp bastırılması, CD hazırlanması ihtiyacı bulunmaktadır.
– Yenice Şeker Kanyonu ve Arberatium alanı Pınarbaşı Valla Kanyonu, Düzce Kanyonu, Hadrianapolis Antik Kenti (Eskipazar), Eflani Göletleri, Safranbolu Hacılarobası mevkii turistlere hizmet verecek şekilde sunulmalıdır. Özellikle, bu bölgelere yapılacak trekking, foto safari turları ve doğa sporları tarih turizmi ve eko turizm kapsamında etkili faaliyetler olabilecektir.. Özellikle bu bölgelere ulaşım sorununun giderilmesi verimliliği artıracaktır.
– Kongre turizmin geliştirilmesi de Safranboluiçin önemli bir gelişme olacaktır – Karabük Valiliği öncülüğünde kurulmuş olan Batı Karadeniz Kalkınma Birliği olan BAKAB ile çevre illeri de kapsayan Turizm Kalkınma Planı geliştirilerek bölge turizm turları kapsamı ile değerlendirilebilir.Ancak zenginlik açısından lokomotif yine Safranbolu olmalıdır.
– Tarihi Çarşı’da Kültür merkezi yapılması, burada folklor gösterileri, yöresel yemek yapımı çeşitli sergiler, konserler düzenlenerek, canlı performanslar

ile kültürümüzün turistlerle paylaşılması, kültür turizmi ile bilinen kentimizin değerini daha daartıracaktır.
– Safranbolu ağırlıklı olarak kültür turizmine hizmet verdiği için bilinçli turlarla Safranbolu’nun gezilmesi sağlanmadır.
– Geleneksel kültürün ritüellerinin yaşatılması için akşam eğlencelerinde somut olmayan kültürel mirasın( hamam, kına gecesi vekışın oynanan oyun kültürleri ile folklorik kültürün canlandırılması vb.) drama edilmelidir.
– Bisiklet,yürüyüş ve ekstrem sporlara ev sahipliği edecek parkurların hazırlanarak hizmet sektörüne sunulmalıdır.
– Esnaflar, taksiciler, turizm sektöründe çalışan personele eğitim verilmesi ve Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Karabük Üniversitesi, Safranbolu Belediyesinin eğitimlerde yer alması yararlı olacaktır.
– Trafik sorunu; Özellikle hafta sonları saat18.00’dan sonra çarşı meydanında trafik karışmaktadır. Büyük tur otobüslerinin,şehir otobüs ve dolmuşlarının yolcu indirip bindirmesi ve diğer araçların rastgele park etmesi sorun oluşturmaktadır.
– Temizlik sorunu; Bazı pansiyonlar işletme ve temizlik konularında oldukça yetersizdir. Denetimlerinin yapılarak gerekirse kapatılması yoluna gidilmelidir. – Yoğun dönemlerde rehber eksikliği nedeniyle sorun yaşanmaktadır.
– Ziyaretçi memnuniyet anketleri sonuçlarına göre genel bir sıralama yapılacak olursa; en çok şikâyetler; Çevre gezileri için ulaşım sorunu, Turizm işletmelerinde yabancı dil bilen personel eksikliği dilek ve Şikayet Kutusu eksikliği giderilmelidir. Son teknolojik (cep telefonu, PC,tablet vb) şikayet uygulamalarını içeren şikayet mercileri oluşturulmalıdır.
– Safranbolu’da turizm işletmeleri turistlerin kalış süresini uzatmak istiyorlarsa, işletmelerin 2.3.4. gün ikramı, %50 indirimler şeklinde promosyonlar uygulanmalıdır. Özellikle turistlerin gece yapabileceği eğlence faaliyetleri (hamam, kına gecesi, sıra gecesi vb)desteklemelidir
– Bölgemize gelen turistleri otel, pansiyon ve mağazalar götüren kişiler (Hanutçu) ile gezintiye veya alışverişe çıkmış turistlerin satıcılar tarafından rahatsız edilmelerinin engellenmelidir.
– İşletmelerde çalışan personellerin kılık,kıyafet ve görünümlerinin temiz, müşterilere karşı davranışlarının da olumlu olmasına itina gösterilmedir.
– Engelsiz Turizmle ilgili olarak, gar, otogar gibi ulaşım noktaları ile mevcut yol, kaldırım, yaya geçidi, açık ve yeşil alanlar, spor alanları ve benzeri sosyal yapılarda engellilerin erişimine uygun hale getirilmesinin sağlanması hususunda gerekli önlemlerin alınmalıdır.
– Turizm denetimi yapabilecek turizm zabıtası birimi oluşturulmalı
– Safranbolu turizmi ile ilgili olarak belediye,kaymakamlık ve üniversite koordineli çalışmalıdır.
– El Sanatları ve Yöresel ürün satışı yapılan yerlerde yöremize özgün ürünlerin satışının yapılmasına özen gösterilerek aynı türdeki ürünlerin fiyatlarında tutarlılık olmasının sağlanmalıdır.
– Safranbolu’yu iyi anlatabilecek rehberler önemli bir ihtiyaçtır. Seyahat acentelerin rehberleri Safranbolu konusunda yeterli değildirler. Bu durum

turistlerin iki saatte çarşı bölgesini gezerek Amasra ve Kastamonu bölgelerine gitmelerine neden olmaktadır.
– Safranbolu turizminin gelişimine yönelik fuar,çalıştay, festival vb. organizasyonlarda hem akademik, hem kurumsal, hem ticari kesim hem de sivil toplumun koordineli şekilde desteği ile yer alınmalıdır.

– Safranbolu turizmine yönelik tanıtım broşürleri ortak akılla oluşturulmalı ve konaklama işletmeleri resepsiyonlarında belirli bir standarda dağıtımı sağlanmalıdır.
– İşletmelerin denetiminde bir standart oluşturulabilmesi için Kontrol Listesi (Check List) oluşturulmalı ve kullanılmalı ve bu listelerin denetçi kurumlara ve işletmelere dağıtımı sağlanmalıdır.Bu şekilde denetleyende denetlenende denetim standardı hakkında bilgi sahibi olabilecektir.

Sonuç olarak Safranbolu turizmi ile ilgili öneri ve beklentilerimizin gerçekleşebilmesi için Safranbolu turizmine yönelik kısa, orta ve uzun vadeli planlama çalışmalarını kapsayacak bir Turizm Master Planı’nın hazırlanması yararlı olacaktır. Turizme yönelik çalışmalarının bu master planındaki öncelik sırasına göre gerçekleştirilmesi Safranbolu destinasyonunu daha ileriye taşıyabilecektir.
Çalışma grubunda yer alan; Doç.Dr. Ünal Özdemir, Yrd. Doç.Dr. Nurettin AYAZ, Feride Demiralp, Arzu Açıkgöz,Safiye Partal, Zülfiye Eraslan Özcan, Cemalettin Börekçi, İsmail Şahinbaş,Nurten Özdemir, Cemil Belder, ve Mehmet İnce’ye katkılarından dolayı çokteşekkür eder, yapılan tespit ve önerileri kamuoyuna saygıyla arz ederim.

Prof. Dr.Ahmet GÜRBÜZ

Safranbolu Turizm Fakültesi Dekanı Ve
Safranbolu Turizm Paydaşları Çalıştayı Düzenleme Kurulu Başkanı

Ot’tan bir Yazı

İbrahim Canbulat

 

Galiye yatağında Bütün Et

Food & Travel Dergisi Dergisi, 2009 yılında bir Safranbolu dosyası hazırlamak için benimle bağlantı kurdu. Derginin Yemek Editörü Ebru Erke bir fotografçı ile birlikte Safranbolu’ya geldi. Uzun bir süredir yalnızca Safranbolu yemeklerini öne çıkarmanın etkileyici olmayacağını buna karşın Karabük’ün ilçeleri Ovacık, Yenice, Eflani ve Eskipazar’ın da özellikli yemekleri olduğunu biliyor ve araştırıyordum. Özellikle 3. Geleneksel Lezzetler Şenliği kapsamında gerçekleştirdiğimiz arama çalışmaları ve şölenler sayesinde ilin mutfağını oldukça ayrıntılı bir şekilde taramış ve belgelemiştim. Şenliğin Karabük sunumuna Yenice’nin Cevizli Ot Kavurmasını da almış ve Safranbolu’nun Bütün Eti ile birlikte sunmuştuk. Şenlik sırasında benden en çok istenen reçete Cevizli Ot Kavurmasınınki olmuştu. Sonuçta, Food & Travel Safranbolu dosyasına Eflani’nin Hindi Bandırmasını, Yenice’nin otlu yemeklerini de almaya karar verdik. Ayrıca Safranbolu’yu taradık, evim Macunağası İzzet Efendi Konağı’nda hep birlikte Safranbolu yemekleri yaptık, fotografladık ve üzerlerinde tartıştık.
Özellikle Yenice Tracking Yolları konusundaki değerli çalışması nedeniyle dönemin kaymakamı Mehmet Fatih Çiçekli’yi taktir ediyor ve Yenice’nin tanıtımı konusunda yardım etmek için hazır bekliyordum. Konuyu Çiçekli ile görüştük ve randevulaştık. Onun da oluruyla otlu yemekleri öne çıkaracaktık. Ertesi gün öğle yemeği için yola çıktık. Yemek çalışması yakın zamanda tamamlanan ve hizmete açılan Şeker Kanyonu Yenice Evi’nde yapılacaktı. Yoldan telefonla ulaştığım Çiçekli’nin sesinden bazı sorunlar olduğunu anladım. Şeker Kanyonu’na ulaştığımızda Çiçekli, oldukça sinirli bir halde bizi bekliyordu. Öncesi akşam Belediye Encümeni toplanmış ve Yenice’nin ot yemekleriyle tanınmasını istemedikleri gerekçesiyle et yemekleri ağırlıklı bir sunum hazırlamışlardı. Çiçekli’nin kızgınlığının nedeni buydu. Sonrasında, çalışanlarına hemen Yenice’den evlerde pişmekte olan ot yemekleri toplayıp getirmeleri talimatını vermişti. Çok geçmeden oldukça zengin bir ot yemek seçkisi önümüze geldi ve iştahla yendi. Dergide de ağırlıklı olarak yer aldı.
Daha sonra çalışmamın kapsamını genişlettim ve Paflagonya (Batı Karadeniz) Mutfağını ayrıntılı çalışmaya başladım. Bölge konusundaki en kapsamlı çalışma Dr. Nevin Halıcı’nın Gazi Üniversitesi’nde yaptığı doktora tezidir. Tezde “Karadeniz otlu yemekleri Ege’ninkilerden bile daha önemlidir” saptamasını yapmaktadır.
Geçenlerde Gazeteci Atilla Karaarslan Karabük’ün belli yemekleriyle tanınan 30 il listesinde bulunmadığı konusunda facebook’da beni uyardı; tartışmaya katıldım ve katkıları izledim. Orada da Karadeniz otlu yemeklerinin önemli olduğunu belirttim. Bugün Hürriyet Pazar’da Vedat Milor reportajınında “Bir, Karadeniz ve Ege otları. Nasıl, Noma yöresel otlarını orijinal bir şekilde kullanıp parlatıyorsa benzer bir yöntemi biz de uygulayabiliriz.” demektedir. Okuyunca yukarıda yer alan anımı paylaşmak istedim.
Bir de Yenice’nin Cevizli Ot Kavurması reçetesini…

 

 

Ot Kavurma

Atlas-ı İbrahim Hamdi Efendi’de Coğrafi Koordinatlar

İbrahim Canbulat

GüleviSafranbolu Koleksiyonu

1917 Kelvin & Hughes -Londra yapımı (GüleviSafranbolu Koleksiyonu)

 

Atlas-ı İbrahim Hamdi Efendi’nin, Talat Mümtaz Yaman’ın transliterasyonunu yaparak Ülkü Halk Evleri Dergisi’nde yayınladığı bölümde 16 yerleşmenin coğrafi koordinatları verilmektedir. Uluslu İbrahim Hamdi Efendi’nin baba ocağının bulunduğu Endüz dahil 6 yerleşmenin ise bugün nereler olduğu bilinmemektedir.
İlginç olan Uluslu İbrahim Hamdi Efendi’nin bu yerleşmelerin koordinatlarını oldukça hassas bir şekilde ölçecek, bilgi, donanım ve cetvellere sahip olmasıdır. Tabloda göreceğiniz ve bugün bilinen 11 yerleşmeden hareketle boylam dairelerde yalnızca +-0,20 derece bir sapma hesapladık. Bu hesaplamada ölçüm noktalarının Uluslu İbrahim Efendi’nin ölçmeyi yaptığı yerden, farklı olması olasılığını unutmamak gerekir. Örneğin merkezi zaman için de değişen Safranbolu’nun coğrafi koordinatlarını, Uluslu İbrahim Efendi farklı bir noktada örneğin Kale’de ölçmüş olabilir. Asıl büyük fark enlem dairelerinde görülmektedir. Enlem dairelerinde Uluslu İbrahim Hamdi Efendi’nin verdiği değerlerle bugün verilen değerler arasında ortalama +31.91 derece fark görülmektedir. Bu farkın büyük nedeni 1884’de başlayarak Başlangıç Meridyenninin Greenwich Rasathanesi’nden geçecek şekilde saptanmasıdır. 1142 hicri yılında (1729-30) ölçüm yaparken başlangıç meridyeni Avrupa’nın en batısı olarak kabul edilen ve Azor Takımadaları’nda bulunan Fortunate Adasında geçen ve Greenwich’e göre 25d 40’ 32” olması gerekirken, Batı 31,91 derecede görülmektedir. Bu konuma en yakın yerleşme Portekiz’e bağlı Flores Adası olarak bulunmaktadır. Bu adanın enlemi 31,27d olarak verilmektedir.
Bu çalışma ile Talat Mümtaz Yaman’ın nerede olduğu bilmediği Endüz’ün ise 41,83d (+-0,2d) kuzey ve 33,17d doğu olduğunu hesaplıyorum.
Gidip aramak lazım…

Atlas Koordinatlar

İçinden Otobüs Geçen Tarihi Kent SAFRANBOLU

İbrahim Canbulat

 

OWHC

10 – 12 Kasım 2005 günleri OWHC (Dünya Tarihi Kentler Birliği), “Avrasya Kentlerinde Kültür Turizminin Gelişimi” başlıklı bir seminer düzenledi. Bu seminerde ben de “İbn-i Battuta’nın Safranbolu’su / Safranbolu’nun Turizm Etkisinde Geçmiş ve Geleceği” başlıklı bir bildiri sundum. Bu bildiride konuyu yalnızca kültür turizmi bağlamında değil, tarihi kentin algılanması kadar, yanlış planlamalar sonucu önemli derecede motorlu trafik baskısı altında kalması gibi etmenleri de göz önünde bulundurmaya çalışmış; sorunların çözümü için İbn-i Battuta Kültür Yolu olarak isimlendirdiğim bir seçenek sundum(1).
1930’larda Türkiyenin ilk ağır sanayi yatırımı olan Karabük Demir ve Çelik İşletmeleri, küçük bir köy olan Karabük’ü önemli bir kentsel merkez durumuna getirmiş, bölgedeki tüm iş gücünü emmiş, Safranbolu ise ancak Karabük Demir Çelik İşletmeleri’nin yatakhane yerleşmesi işlevini üstlenerek tutunabilmişti. Bütün bunların etkisinde Safranbolu’nun kentsel ulaşım örüntüsü tümüyle değişmişti. İzleyen yıllarda ise Çarşı (Safranbolu Tarihi Merkezi) işlevini kaybetmiş ve Kıranköy’de yeni bir merkez oluşmuştu. Sonuçta, geçerli imar planı ve yönetmelikleri de dikkate alınmayarak Karabük – Kastamonu Karayolu tarihi kentin içinden geçirilmişti. Bu yol üzerinde oldukça fazla sayıda tarihi konak yıkılarak Kazdağlı Meydanı açılmış(2), yolcu indirme – bindirme amaçlı duraklar ve otoparklar yapılmıştı. Ardından 1990’lı yıllarda gelişen ve giderek hızı artan otel ve diğer turistik hizmet yatırımları Kazdağlı Meydanı’nın etrafına kümelendiler. Bu uygulama bugün çoğu otobüsle seyahat eden günübirlikçiler dahil yılda yaklaşık 1 milyon turistin tarihi kentin tam merkezinde oluşturduğu trafik kaosuna neden olmaktadır. Tarihi kente gelen motorlu araçların yeni kent merkezinden geçiyor olması ve yarattığı yoğunluk ise bir başka sorundur.
UNESCO Milli Komisyonu’nun 6 yılda bir gerçekleştirdiği Safranbolu Miras Alanı değerlendirmesi bağlamında geçenlerde yapılan toplantıda, geçmiş dönemlerin yöneticileri birbirlerini aşağılayarak, Safranbolu Tarihi Merkezinin adının “Çukur” olup olmadığı sorununu tartıştılar. Bu tanımlama Safranbolu’nun Dünya Miras Listesi’ne alınması için yapılan başvurudan kaynaklanmış olmalıdır. Gerçekte, bu tanımlamanın bugünkü kentsel morfoloji açısından tutarlı olduğu da göz ardı edilmemelidir. Safranbolu Tarihi Merkezi, Gümüş ve Akçasu kanyonlarına yerleşmiş bir yaya kentidir. Varlık nedeni olan ve aslında bir Roma Yolu olan Gerede – Kastamonu Kervan Yolu kente en düşük kota sahip güneyinden dokunarak geçmekteydi. Kervan yolunun kente dokunduğu bu noktada, yolcu hanları, nalbur ve nalbantlar, kentin sanayi bölgesi sayılan tabakhaneler ve bunlara bağlı hizmet işletmeleri, Cinci Kervansarayı bulunmaktaydı. Yamaçlarına konakları ve bahçelerinin yerleştiği kanyonların dibine ise çarşı, pazaryeri, cami ve hamam gibi kamusal yapılar yerleşmişti. Yukarıda belirttiğim yanlış trafik planlaması sonucunda geçmişte tarihi kente güney ucundan dokunan Gerede – Kastamonu Kervan Yolu’nun tam karşıtı bir yaklaşımla kanyonların üstünde bulunan Kıranköy’den yokuş aşağı, Safranbolu’nun kentsel hiyerarşisini ve örüntüsünü yok sayarak konut bölgelerine dalınmaktadır. Yeni yapılan yol geçmişte kentin asıl transfer merkezi olan güneyiyle ise hiç bir şekilde bağlantı kurmamaktadır. Bu nedenlerle Safranbolu tarihi kentine hem baş aşağı, hem de ters yönden giren kültür turistinin Safranbolu Tarihi Kenti’ni anlamlandıramaması bir yana kentin en önemli varlık nedeni olan kervan yolu ile bağlantısını görememekte ve tabakhaneleri gezememektedir. Bu konuya başka bir yazımda değinmiştim(3).

Roman Road_edited-1

Yakın zamanda -bilinçsizce- üzeri asfaltlanmış bulunan Roma Kervan Yolu’nun Safranbolu Mezarlığı geçişi.(4)
OWHC Seminerindeki bildirim İbn-i Batuta Yolu vurgulamasıyla yaratılacak yeni bir motorlu trafik aksıyla hem tarihi kentin merkezinde oluşan motorlu trafik kaosunu çözebilecek hem de kültür turistinin yayalaştırılarak kenti daha doğru bir şekilde gezmesini sağlayabilecekti(5).

İbn-i Battuta Kültür Yolu
Yukarıdaki haritada kırmızı ile Gerede – Kastamonu Kervan Yolu, mavi ile sonradan açılan Karabük – Kastamonu Karayolu, ve yeşil ile seçenek İbn-i Batuta Yolu gösterilmektedir.(6)

Önceki Belediye Başkanı Nihat Cebeci ve önceki Kaymakam Gökhan Azcan’la bu projeyi ayrı ayrı tartıştık. Hatta, Cebeci yolun güzergahı konusunda çalışmalar yaptı. Daha sonraları bir görüşmede Azcan, İbn-i Battuta Yolu’nun masraflı olacağını ileri sürerek konuyu kapattı. Şu andaki Belediye Başkanı Dr. Necdet Aksoy ise çözümü kentin kuzeyinde yapılacak büyük otoparkta otobüslerin toplanması ve konukların kente özel araçlarla taşınması şeklinde çözmeyi planlamaktadır. Bu çözüme bir otel ve restoran işletmecisi şiddetle karşı çıkmaktadır. Geçenlerde, işadamı Şefik Dizdar’ın önerim İbn-i Battuta Kültür Yolu’na benzer bir çözüm için görüşmeler yaptığını ancak bir sonuca ulaşamadığını öğrendim.
Görünen o ki, Safranbolu Tarihi Kenti’nin başı motorlu trafiğin gürültü ve kirlilikle daha çok ağrıyacaktır.

Notlar:

1.) OWHC Euroasia International Tourism Seminar, 10 – 12 November 2005, Reports and Resolution, “The Development of Cultural Tourism in the Euroasia Cities”, nd., page 105. ayrıca bakınız https://gulevisafranbolu.wordpress.com/2011/11/14/ibn-i-batutas-safranbolu-past-and-present-of-safranbolu-under-the-influence-of-tourism/

2.) Gerçekte Osmanlı kentlerinde meydan bulunmamaktadır. Kamusal açık alanlar yalnızca cami avlularıyla sınırlıdır.

3.) “Safranbolu / Kanyonları Şehri” Atlas, Sayı 178, Ocak 2008, sayfa: 76–92 ayrıca bakınız https://gulevisafranbolu.wordpress.com/2011/07/14/safranbolu-kanyonlarin-sehri/

4.) Fotografı sağlayan İş Adamı Ahmet Sarıaltın’a teşekkür ederim.

5.) 1998 Safranbolu hava fotoğrafını sağlayan Em. Hv. Alb. Erhan Hangün’e teşekkür ederim. Çok yüksek çözünürlükteki fotoğrafta, kendini henüz yenileyememiş bulunan kentsel dokudaki istimlak izleri açıkça gözükmektedir.

6.) Bu kısıtlı yazıyla İbn-i Battuta Kültür Yolu önerisi bir fikir projesi sunumu olarak tanıtılmaktadır. Bu nedenle teknik ayrıntılara girilememiştir. Yine yazıda çok kısa değinilen Osmanlı Kenti, koruma süreçleri ve benzer ayrıntılar ve zengin kaynakça için bakınız: https://gulevisafranbolu.wordpress.com/2012/08/14/safranbolu-unesco-dunya-miras-kenti-14/ ve devamı