Safranbolu Konaklama Tesislerinin Değer / Fiyat Bağlamında İncelenmesi

İbrahim Canbulat

 

SAFRANBOLU TURİZM PAYDAŞLARI ÇALIŞTAYI MERKEZİ VE KIRSAL TURİZM MEKAN YÖNETİMİ ÇALIŞMA GRUBU RAPORU’nu tartışmaya devam ediyorum. Bu yazıda Safranbolu’daki konaklama işletmelerinin fiyatlarını tartışmak istiyorum.

Raporda “– Safranbolu’da turizm işletmeleri turistlerin kalış süresini uzatmak istiyorlarsa, işletmelerin 2.3.4. gün ikramı, %50 indirimler şeklinde promosyonlar uygulanmalıdır.”1 denilmektedir.

Bu amaçla booking.com Safranbolu otelleri sayfasında Ağustos 2014 ayı hafta içi fiyatları kullanacağım. Safranbolu’da booking.com portaline kayıtlı 50’nin üzerinde konaklama tesisi bulunmaktadır. Örneklediğim gün bu otellerin 50 tanesi rezervasyona açık bulunuyordu. booking.com fiyatları çift kişilik standart oda (kahvaltı içinde) olarak seçilmiştir.2

Uçhisar

Burada görüleceği gibi Safranbolu’da 2 kişi için oda ve kahvaltı olarak fiyatlar 20€ ile 110€ arasında değişmektedir. Bir bakıma farklı sosyal harcama grupları Safranbolu’da bütçelerine uygun yer bulabilmektedirler. Histogramın normal dağılıma yakın bir eğilim göstermesi istatistiki sonuçlar için de güven vermektedir. Oda fiyatlarının ortalaması (mean) 55,37€, en çok görülen fiyat (mode) 50€ ve medianı ise 54€’dur. Pozitif yatıklık (skew) görülmesi yüksek fiyatlı otellerin ana yığılımdan uzaklaştıkça seyrelmesinden kaynaklanmaktadır.

Ben genellikle “bench marking” yapmak için Kapadokya verilerini baz alırım. Orası da UNESCO Miras Alanıdır, orada kültür turizmi yapılmaktadır ve orada da deniz yoktur. Aşağıda Ortahisar’la ilgili verileri bulacaksınız. Ortahisar’da da en çok görülen fiyat 50€ olmasına karşın ortalama fiyat (mean) 69,71€ ile Safranbolu’nun %26 üzerinde ve median ise 63€’dur. Ortahisar’da da görülen pozitif yatıklığın nedeni ana gruptan epey kopuk lüks otellerin uyguladıkları fiyatlardır. Safranbolu’da görülen en yüksek fiyat 110€ iken Ortahisar’da bunun %55 üzerinde 170€’ fiyat uygulayan bir otel göze çarpmaktadır.

Ortahisar Fiyatlar-1

Analizime kaynak oluşturan diğer bir çalışma ise yine booking.com değerlendirmeleri üzerinden oluşturduğum değer / fiyat dağılımıdır. Listede göreceğiniz birinci kolon yine DBL BB fiyatlar, ikinci kolondakiler ise konukların konaklama yaptıktan sonra ödedikleri fiyata karşın elde ettikleri değere verdikleri notlardır. Öncelikle Safranbolu ortalaması olan olan 7,7 booking.com tanımlamasıyla “iyi”dir. Türker3 de değeri en yüksek not 10 olarak hesaplanırsa 7,9 bulmuştu. Bu nedenle hemen, Safranbolu’daki otellerin genelde iyi değerde hizmet verdiklerinin altını çizmek istiyorum. Minimum değer 5,5 (Kadıoğlu), maksimum değer ise 9,5’dir (Dadibra). Mode 8,15 olarak görülmektedir.

Fiyat Değer
Kadıoğlu

55

5,5

Uz

50

5,6

Sultan saray

46,5

5,8

Zalifre

75

6,1

Turgut Reis

40

6,4

Gülen

55

6,5

Arpacı

60

6,5

Bağlar Saray

79

6,7

Asmalı

53

6,8

Y. Çeşmeli

60

6,9

Havuzlu Asmazlar

65

7

Paşa Mustafa

20

7,4

Yıldız Konak

25

7,5

İmren

80

7,5

Yıldız Sarı Konak

25

7,7

Asmazlar

68

7,7

Kayra

42,5

7,8

Tabag Ahmet bey

37

8

Kahveci

60

8

Bastoncu

45

8,1

Diamond Park

52

8,1

Gülevi

100

8,1

Efe Guest House

30

8,2

Çeşmeli

65

8,2

Leyla Hanım

95

8,2

Sayınlar

42

8,3

Gökçüoğlu

72

8,3

Yorgancıoğlu

42

8,4

Selvili

55

8,4

Safir

56

8,4

Arif Bey

35

8,5

Asya

40

8,5

Safran

110

8,6

Aygür

53,11

8,8

Çamlıca

30

8,9

Mehveş Hanım

70

8,9

Yıldız Backpacker

21

9,1

Dadibra

65

9,5

mean 54,5818421052631 7,7078947368421
median 7,5
mode 8,15

 

Safranbolu Değerler-2

Ayrıca fiyat ve fayda arasında bir ilişki olup olmadığını araştırdım. İzleyen grafikte bu dağılımı göreceksiniz. Hiç bir ilişki bulamadım. Bu noktadan, faydanın fiyat düzeyinden bağımsız olarak değerlendirildiğini gördüm. Yani konuk bütçesine uygun olan bir otel seçmekte ve başarılı bir şekilde ödediği fiyatın karşılığında ne düzeyde bir hizmet aldığını değerlendirmektedir. En düşük fiyat grubunda olan bir otel (Yıldız Backpacker) en yüksek değer notlarından birine sahiptir.

Safranbolu Değerler-3

Bu dağılıma göre daha ucuz olan otelin daha tatmin edici olmaması yanında daha pahalı bir otelinde hizmet kalitesinin görece daha iyi olduğu sonucuna ulaşılamamaktadır. Her fiyat grubunun kendi sosyal harcama grubu olduğu gibi, her sosyal harcama grubununda beklentilerinin farklı olduğu anlamını çıkarabiliriz. Değerleri oluşturan özellikler ve konuk beklentileri oldukça karmaşık sistemlerdir. Geçmiş 8 yılda değer algılamasının ülkeden ülkeye, yaş grubundan yaş grubuna ve farklı sosyal harcama gruplarında değişik olduğu sonucuna vardım. Zaten bugün otel işletmecileri yoğun olarak bu alanda çalışma yapmakta ardı ardına makaleler yayınlanmaktadırlar.

Benim özellikle meslektaşlarıma önerim öncelikle kendi işletmelerini doğru konumlandırmaları ve aynı konumda olan diğer otellerle “bench marking” yapmalarıdır. Her fiyat kategorisinin başarılı otelleri olduğu gibi başarısız otelleri de vardır. O fiyat kategorisi bağlamında değer yaratamıyorlarsa, ya fiyat düşürerek daha alt gruba taşınacaklar, ya hizmet çeşitlendirmesi ve niteliğini artırarak yüksek değerlere ulaşacaklar ya da sürdürülememezlik girdabında kaybolacaklardır.

Gelelim, bu üç yazıyı kaleme alma nedeni olan rapora, sanki Safranbolu otelcileri fiyatlarını aşağı çekseler, promosyonlar yapsalar, uzun konaklama indirimleri yapsalar konaklama süreleri uzayacak oteller dolacakmış gibi yanlış ve yanıltıcı bir algıya kapılmışlardır. Hemen belirtmeliyim, Avrupa’da kültür turistinin ortalama kanaklama süresi de yalnızca 1.9 gündür3. Safranbolu’da ise bu 1.65 idi4. Bu nedenle raporun en önemli zafiyetinin çalıştay katılımcılarırın, çok yüzeysel yaklaşımlarla derlenen semptomlara yine hemen ilk akla geliveren çözümlerle yaklaşmak kolaycılığına kapılmış olduklarını düşünüyorum.

________________________________

1 Gerçekte bunların hepsi Safranbolu’da uygulanmıştır ve uygulanmaktadır. OTA işletmeleri ve kullandıkları proğramlar bu tip promosyonlar için çok gelişmiş modüller sağlamaktadır.

2 Bu fiyatlar booking.com’un en az %15 acente komisyonunu da içermektedir.

3 Canbulat, İ. Ibn Battuta Yolu – Anadolu’nun Ortaçağına Yolculuk, TÜRSAB Kültür Turizmi Proje Yarışması, Safranbolu, Eylül 2006.

4 Türker, N. SAFRANBOLU’DA TURİZM: TURİZMİN GELİŞMESİ, TURİSTİK TALEBİN YAPISI, SORUNLAR, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE GELECEKTEN BEKLENTİLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA, Z.K.Ü. Safranbolu Meslek YüksekokuluTurizm İşletmeciliği Programı, Safranbolu, Ocak 2006

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s